Χημεία στο εσωτερικό μας

Γλωσσάριο/νέες έννοιες:

Οξύ του στομάχου: άχρωμο, έντονα όξινο υγρό με αντιβακτηριακή δράση Παράγεται από αδένες στο γαστρικό βλεννογόνο Εκτελεί σημαντικές λειτουργίες στη διαδικασία της πέψης.

Νευροδιαβιβαστές: χημικές ουσίες που μεταφέρουν σήματα μεταξύ νευρώνων (νευρικών κυττάρων) στον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα.

Χημεία στο ανθρώπινο σώμα

Το ανθρώπινο σώμα είναι μια καταπληκτική βιοχημική μηχανή στην οποία λαμβάνουν συνεχώς χώρα αμέτρητες χημικές αντιδράσεις Βρίσκονται στη βάση όλων των βιολογικών διεργασιών – αναπνοή, πέψη, νευρικό σύστημα, ορμονικό και ανοσοποιητικό σύστημα Το σώμα μας περιέχει επίσης πολλά χημικά στοιχεία – οξυγόνο, άνθρακα, υδρογόνο, άζωτο, ασβέστιο, φώσφορο, κάλιο, θείο, νάτριο και χλώριο.

Με την πρώτη κιόλας μπουκιά φαγητού, η χημεία αρχίζει να λειτουργεί – το σάλιο αναμιγνύεται με το φαγητό, το μαλακώνει και αρχίζει να το επεξεργάζεται μέσω των ενζύμων που απελευθερώνονται Ο πρώτος “σταθμός” για την τροφή αφού περάσει από τον οισοφάγο είναι το στομάχι Μπορεί να χωρέσει μέχρι και δύο λίτρα υγρών και τροφών που πρέπει να συμπιεστούν και να χωνευτούν Αυτό γίνεται χάρη σε ορισμένα όξινα υγρά που είναι υπεύθυνα για την πέψη.

Πηγή: https://depositphotos.com/photo/gastric-acid-41030689.html

Οι αδένες στο βλεννογόνο του στομάχου παράγουν μια ουσία που ονομάζεται οξύ του στομάχου. Είναι υπεύθυνο για την οξύτητα του στομάχου και επιτελεί σημαντικές λειτουργίες στη διαδικασία της πέψης – βοηθά στη διάσπαση των πρωτεϊνών και στην απορρόφησή τους από τον οργανισμό. Επιπλέον, καταστρέφει τα επιβλαβή βακτήρια που μπορεί να υπάρχουν στα τρόφιμα και ενεργοποιεί τα πεπτικά ένζυμα από τα οποία εξαρτάται η διάσπαση των υδατανθράκων, των λιπών και άλλων θρεπτικών συστατικών στο λεπτό έντερο. Το οξύ του στομάχου είναι ένα μείγμα υδροχλωρικού οξέος, ενζύμων και άλλων ουσιών. Το υδροχλωρικό οξύ είναι το κύριο συστατικό του στομαχικού οξέος και είναι αυτό το οξύ που δίνει το όξινο pH του στομάχου. Κανονικά, το pH του στομάχου κυμαίνεται μεταξύ 1,5 και 3,5. Αυτό σημαίνει ότι το περιβάλλον είναι πολύ όξινο. Ο μέσος άνθρωπος παράγει περίπου 2-3 λίτρα γαστρικού χυμού την ημέρα.

Πηγή: https://depositphotos.com/photo/anatomy-of-human-digestive-system-13281278.html

Ωστόσο, η οξύτητα του στομάχου μπορεί επίσης να είναι επιβλαβής. Εάν το pH του στομάχου είναι πολύ χαμηλό (πολύ όξινο), μπορεί να βλάψει την επένδυση του στομάχου και να προκαλέσει προβλήματα υγείας, όπως γαστρίτιδα, έλκη, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Όταν το pH του στομάχου είναι πολύ υψηλό (λιγότερο όξινο), ο βλεννογόνος μπορεί να είναι ευάλωτος σε βακτήρια και λοιμώξεις και επίσης ένα άτομο μπορεί να έχει πεπτικά προβλήματα. Σε τιμές pH μεταξύ 6 και 8, η φυσιολογική πέψη μπορεί να διαταραχθεί και να οδηγήσει σε λοιμώξεις, καθώς το οξύ δεν είναι αρκετά ισχυρό για να καταστρέψει τα επιβλαβή βακτήρια.

Υπάρχουν διάφορα πράγματα που μπορούν να επηρεάσουν την οξύτητα του στομάχου, όπως:

• Τα τρόφιμα: Ορισμένες τροφές, όπως τα εσπεριδοειδή, οι ντομάτες, τα πικάντικα φαγητά, ο καφές, τα ανθρακούχα ποτά, μπορούν να αυξήσουν την οξύτητα του στομάχου. Άλλα, όπως τα λαχανικά και το γάλα, μπορούν να τη μειώσουν.
• Φάρμακα: Ορισμένα φάρμακα, όπως η ασπιρίνη και η ιβουπροφαίνη, μπορούν επίσης να αυξήσουν την οξύτητα του στομάχου. Αντίθετα, τα αντιόξινα και οι αναστολείς της αντλίας πρωτονίων μειώνουν την παραγωγή οξέος στο στομάχι.
• Στρες: Η ρύθμισή του μέσω της άσκησης ή της χαλάρωσης μπορεί να μας κάνει να αισθανθούμε καλύτερα.
• Το κάπνισμα και το αλκοόλ: Αυτά διεγείρουν την παραγωγή οξέων στο στομάχι.
• Λοιμώξεις: Ορισμένες από αυτές μπορεί να μολύνουν την επένδυση του στομάχου και να αυξήσουν την οξύτητα του στομάχου.
• Νερό: Η κατανάλωση αρκετού νερού (όχι λιγότερο από 1-1,5 λίτρο ημερησίως) και η καλή ενυδάτωση μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην απομάκρυνση της περίσσειας οξέος και να προωθήσουν την υγιή πέψη.

Φάρμακα και χημεία σε μας

Εκτός από τα τρόφιμα, ένας άλλος τρόπος για να ανακαλύψουμε τη χημεία μέσα μας είναι η λήψη φαρμάκων και φαρμάκων. Το σώμα μας παράγει φυσικά ορισμένες χημικές ουσίες για να χτίσει το σώμα και να το διατηρήσει σε καλή λειτουργία. Ωστόσο, μερικές φορές χρειάζεται να τα συμπληρώσουμε με κάποιες από τις χημικές ουσίες που δεν μπορεί να παράγει από μόνο του σε επαρκείς ποσότητες για διάφορους λόγους. Ή μπορεί να χρειαστεί να πάρουμε κάποια παυσίπονα όταν αντιμετωπίζουμε πονοκέφαλο ή άλλου είδους πόνο. Μπορεί επίσης να παίρνουμε φάρμακα όταν έχουμε πονόλαιμο ή βήχα. Όλα αυτά είναι μορφές εισαγωγής ορισμένων ουσιών στον οργανισμό μας, οι οποίες στη συνέχεια θα αντιδράσουν με συγκεκριμένο τρόπο με το σώμα μας (πιθανότατα με το στομάχι, καθώς εκεί γίνεται η απορρόφηση όλων όσων προσλαμβάνουμε).

Πηγή: https://depositphotos.com/photo/man-holding-pills-glass-water-old-season-flu-healthcare-medical-394377220.html

Τα ναρκωτικά επηρεάζουν τους ανθρώπους χημικά αλληλεπιδρώντας με τις φυσικές χημικές ουσίες του σώματος που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές. Οινευροδιαβιβαστές είναι χημικές ουσίες που στέλνουν σήματα μεταξύ των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Παίζουν ρόλο σε πολλές διαφορετικές λειτουργίες, όπως η διάθεση, ο πόνος, ο ύπνος και η μνήμη.

Οι επιδράσεις των φαρμάκων μπορεί να είναι τόσο θετικές όσο και αρνητικές. Για παράδειγμα, όταν χρησιμοποιούνται για ιατρικούς σκοπούς τα αντικαταθλιπτικά μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της διάθεσης, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν παρενέργειες όπως υπνηλία και αύξηση του σωματικού βάρους. Τα παυσίπονα μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση από τον πόνο, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσουν εθισμό. Η κατάχρηση φαρμάκων μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά από σοβαρά προβλήματα – υπερδοσολογία, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο- προβλήματα ψυχικής υγείας- προβλήματα σωματικής υγείας, κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα.

Πηγή: https://depositphotos.com/photo/asian-young-woman-suffering-stomach-ache-sitting-couch-living-room-589537846.html

Το συμπέρασμα είναι ότι η χημεία, εκτός από θετική, μπορεί να παίξει και αρνητικό ρόλο (για παράδειγμα, τρώγοντας κάτι χαλασμένο ή κάτι που είναι τοξικό για τον οργανισμό σας).

Πού αλλού υπάρχει χημεία στο σώμα μας;

Η χημεία είναι παρούσα σε όλα τα μέρη του ανθρώπινου σώματος. Ακολουθούν ορισμένα συγκεκριμένα παραδείγματα:

• Αίμα: το αίμα είναι ένα πολύπλοκο υγρό που αποτελείται από πολλές διαφορετικές χημικές ουσίες. Αυτές οι χημικές ουσίες περιλαμβάνουν νερό, πρωτεΐνες, ηλεκτρολύτες, ορμόνες και θρεπτικά συστατικά. Το αίμα μεταφέρει αυτές τις χημικές ουσίες σε όλο το σώμα, όπου επιτελούν ποικίλες σημαντικές λειτουργίες.
• Πεπτικό σύστημα (ορισμένα από αυτά έχουν ήδη συζητηθεί). Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει μια σειρά από χημικές αντιδράσεις, συμπεριλαμβανομένης της έκκρισης οξέων, ενζύμων και χολής.
• Μύες: Οι μύες αποτελούνται από πρωτεΐνες που συστέλλονται και χαλαρώνουν ως απάντηση σε ηλεκτρικά σήματα από το νευρικό σύστημα. Αυτά τα ηλεκτρικά σήματα παράγονται με την απελευθέρωση χημικών ουσιών που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές.
• Εγκέφαλος: Αποτελείται από δισεκατομμύρια νευρικά κύτταρα που επικοινωνούν μεταξύ τους χρησιμοποιώντας χημικές ουσίες που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές. Οι νευροδιαβιβαστές παίζουν ρόλο σε διάφορες λειτουργίες, όπως η κίνηση, η αίσθηση, το συναίσθημα και η νόηση – μάθηση, μνήμη, λήψη αποφάσεων.
• Δέρμα: αποτελείται από διαφορετικά στρώματα όπως η επιδερμίδα, το χόριο και το υπόδερμα. Η επιδερμίδα είναι το εξώτερο στρώμα του δέρματος και αποτελείται από επίπεδα νεκρά κύτταρα γεμάτα με κερατίνη και πρωτεΐνες, οι οποίες τους προσδίδουν σφριγηλότητα και αντοχή στο νερό. Το χόριο είναι το μεσαίο στρώμα του δέρματος και αποτελείται από ζωντανά κύτταρα. Η υποδερμίδα είναι το εσωτερικότερο στρώμα του δέρματος και αποτελείται από λιποκύτταρα. Το δέρμα περιέχει διάφορες χημικές ουσίες, όπως νερό, πρωτεΐνες, λιπίδια και υδατάνθρακες. Αυτές οι χημικές ουσίες παίζουν ρόλο στην προστασία του σώματος από μολύνσεις και από βλαβερές ουσίες του περιβάλλοντος, στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος και στην αίσθηση της αφής.

Έτσι, όπως βλέπουμε, η χημεία υπάρχει σε όλο το σώμα μας και με διαφορετικούς τρόπους.